Tunel pod cieśniną Fehmarn Bełt

Tunel drogowo-kolejowy ma połączyć Danię z Niemcami. Decyzja o jego budowie została podjęta zamiast budowy mostu nad cieśniną. Początkowo prace miały rozpocząć się w 2015, jednak ze względu na opóźnienia w fazie projektowej rozpoczęły się w październiku 2020 i mają potrwać do 2029. Szacunkowe koszty budowy to 7,4-9 mld euro.

Cieśnina Fehmarn Bełt jest najkrótszym połączeniem pomiędzy niemiecką wyspą Fehmarn a duńską wyspą Lolland. Już podczas II wojny światowej po zajęciu Danii przez III Rzeszę planowana była budowa mostu drogowo-kolejowego na tym odcinku. Plany nie zostały zrealizowane. W 1963 most połączył wyspę Fehrmarn z lądem stałym, ale nie planowano budowy dalszej przeprawy do Danii. Uruchomiono jedynie kolejową przeprawę promową obsługiwaną przez Scandlines AG – spółkę założoną przez Deutsche Bahn oraz Ministerstwo Transportu Danii. Czas przeprawy wynosi ok. 45 minut. W 2010 przeprawiono tą trasą 11,3 mln ton towarów.

Od początku lat 90. XX wieku rządy Danii oraz Szwecji zabiegały o połączenie mostem lub tunelem na tym odcinku. Wykonywano różnego rodzaju ekspertyzy. W 1994 Komisja Europejska uznała przeprawę przez Fehmarn Bełt za priorytetową dla sieci transeuropejskiej. W 2010 podjęto decyzję, że most kolejowy będzie niewystarczający dla rosnącego ruchu, a przeprawa powinna być częścią trasy europejskiej E22. W 2011 parlament Danii podjął decyzję o budowie przeprawy. Finansowanie połączenia ma pochodzić głównie z budżetu Danii przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej. Koszt ma zostać zwrócony dzięki opłatom pobieranym za przejazd. Wydatek ma się zamortyzować w ciągu 39 lat. W tym samym roku powołano spółkę Femern A/S, która ma być odpowiedzialna za całą inwestycję.

W kolejnych latach inwestycję blokowały liczne protesty, głównie okolicznych mieszkańców, organizacji ekologicznych oraz armatorów promowych. Pojawił się także problem niewystarczającej przepustowości mostu łączącego wyspę Fehmarn z lądem stałym. W 2015 Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Rozwoju Miast zatwierdziło projekt rozbudowy istniejącego mostu. Równolegle na terenie Danii wykonano modernizację linii kolejowej z Kopenhagi na wyspę Lolland, w ramach której oddano do użytku dodatkowy tor. W tym samym roku duński parlament przyjął projekt budowy tunelu.

W 2016 przedsiębiorstwo Femern A/S ponownie złożyło wniosek o pozwolenie na realizację projektu. W grudniu 2018 władze kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn wydały pozytywną decyzję w sprawie budowy tunelu. W 2020 Komisja Europejska zaopiniowała, że finansowanie budowy tunelu nie narusza zasad pomocy państwowej obowiązujących w UE. Wiceprzewodnicząca KE tak skomentowała wydaną decyzję: Po dogłębnej analizie projektu stwierdziliśmy, że podjęte przez Danię środki do finansowania tej – będącej przedmiotem ogólnoeuropejskiego zainteresowania – inwestycji, są zgodne z przepisami Unii Europejskiej. Pozytywne efekty inwestycji wyraźnie przeważają nad wszelkimi potencjalnymi zakłóceniami konkurencji.

Decyzję o budowie tunelu zamiast mostu podjęto ze względu na mniejsze oddziaływanie tunelu na środowisko oraz mniejszą podatność na warunki pogodowe, głównie wiatr. Tunel Fehmarn ma zostać wykonany poprzez zanurzenie w wodzie betonowych elementów, umieszczeniu ich na fundamencie i przykryciu kilkumetrową warstwą ochronną ze żwiru i piasku. Łącznie tunel będzie miał długość 17,6 km. Maksymalna głębokość cieśniny Bełt Fehmarn wynosi 35 m, a wysokość zewnętrzna tunelu to około 9-10 m, stąd w najgłębszym miejscu wykop będzie musiał sięgać ponad 45 m pod lustrem wody. W tunelu znajdą się dwa tory kolejowe, dwie dwupasmowe jezdnie, a także korytarz awaryjny.

Budowa połączenia oficjalnie rozpoczęła się 1 stycznia 2021 roku. Pod koniec roku na południu wyspy Lolland znajdował się już największy plac budowy w Europie Północnej. Po stronie niemieckiej w Puttgarden na wyspie Fehmarn rozpoczęto budowę 29 listopada 2021 r. W ten sposób budowa połączenia Fehmarn Bełt trwa obecnie po obu stronach cieśniny. Od czasu ułożenia pierwszego granitu na wyspie Lolland w czerwcu 2020 r., ponad dwa miliony ton granitu zostały ułożone w nowym porcie roboczym i na nowej linii brzegowej, która rozciąga się w sumie na sześć kilometrów na wschód i zachód od Rødbyhavn. Za nową linią brzegową zostaną utworzone tamy lądowe z materiału wydobytego z dna morskiego. Obecnie wydobyto blisko 20 procent planowanej ilości materiału z przyszłego kanału tunelowego. Odpowiada to około trzem milionom metrów sześciennych gleby i piasku z cieśniny Fehmarn Bełt.

Na początku września 2021 zostało otwarte miasto tunelowe i od tego czasu ilość pracowników tunelu wzrosła do ponad 200. W mieście tunelowym jest – do tej pory – 320 pokoi. Do 2023 r. miasto tunelowe będzie się stopniowo rozrastać. Do tego czasu będzie mogło pomieścić 1.344 mieszkańców.

Prefabrykowane betonowe elementy tunelu będą produkowane w nowo wybudowanej fabryce w miejscowości Rødbyhavn. Fabryka będzie zajmowała powierzchnię odpowiadającą 140 boiskom piłkarskim. Elementy będą miały prostokątny przekrój o szerokości 42 m i wysokości 9 m, oraz długość 217 m. Pojedynczy element będzie ważył 73 tysiące ton. W sumie wyprodukowanych będzie 79 elementów standardowych i 10 elementów specjalnych, w których znajdą się dodatkowo instalacje techniczne .Praca odbywać się będzie na 3 zmiany. Fabryka będzie jednym z największych miejsc pracy w Danii. Początkowo planowano, że po zakończeniu budowy tunelu fabryka zostanie rozebrana. W chwili obecnej rozważa się możliwość pozostawienia jej, aby mogła produkować prefabrykowane betonowe elementy dla innych budów w Danii i zagranicą.

Wyprodukowane elementy będą zamknięte i uszczelnione na obu końcach. Następnie zostaną przeciągnięte do wypełnionego wodą suchego doku. Elementy będą się unosić się na wodzie, mimo wagi 73 tysięcy ton. Zanim elementy wypłyną z portu roboczego, zamontuje się do nich pontony, aby ustabilizować je w wodzie. Cztery holowniki będą holować każdy element na właściwe miejsce w cieśninie Fehmarn Bełt, gdzie będą opuszczane do wykopu tunelu.

Po ukończeniu budowy będzie to najdłuższy tunel drogowo-kolejowy na świecie, najdłuższy tunel drogowy pod wodą na świecie, najgłębszy tunel drogowo-kolejowy na świecie oraz drugi najgłębiej zakopany tunel betonowy na świecie. Przejazd przez tunel samochodem zajmie 10 minut (110 km/h), a pociągiem 7 minut (200 km/h). dzięki temu trasę z Kopenhagi do Hamburga będzie można pokonać w poniżej trzech godzin.

IP 116-117 2022

Udostępnij artykuł:

Facebook
Twitter

Warto przeczytać

Pożegnanie dyrektora – “Walkiria” Wagnera

Wiosną tego roku kończy się kadencja szefa Opery, Anglika Johna Fulljames. Nie był to łatwy okres dla Teatru. Dwa lata pandemii, wiele odwołanych spektakli, wiele przedstawień, które zagrano raz, lub dwa, wiele premier, które musiano odwołać. Na dodatek Teatr Operowy dotknięty był sporymi cięciami budżetowymi. Odbiło się to przede wszystkim na stronie wizualnej spektakli, żartowano nawet, że to te same schody stanowiły główny element dekoracji bardzo różnych oper (np. “Carmen” Bizeta i “Walkirii” Wagnera).

30-lecie Erygowania Parafii w Wisełce

26 czerwca 2022 r. odbyła się uroczystość 30-lecia Erygowania Parafii pw. Józefa Opiekuna Rodzin w Wisełce na wyspie Wolin oraz poświęcenie tablicy upamiętniającej Księdza Kanonika Jana Zalewskiego.